Skip to main content
Sensoren

Sensoren in de glastuinbouw: de 5 meest gebruikte sensoren in de kas

Sensoren in de glastuinbouw laten je precies zien hoe het klimaat rond je gewas is. Telers vragen ons vaak welke sensoren ze het beste kunnen gebruiken. Het antwoord hangt af van wat je wilt verbeteren: licht, klimaat, energie, water of CO₂.

In dit artikel zetten we de vijf meest gebruikte sensoren in de kas op een rij: de PAR-sensor, de T/RV-sensor, de netto-stralingsmeter, de bodemvochtsensor en de CO₂-sensor. Per sensor lees je wat hij meet, hoe je hem plaatst en wat je met de data doet.

In het kort

  • Welke sensor je kiest, hangt af van wat je wilt verbeteren.
  • PAR en netto straling gaan over licht en energie, T/RV en CO₂ over het klimaat, bodemvocht over water.
  • De plek van een sensor bepaalt wat je meet. Hang hem op een representatieve plek.
  • Wil je ook de reactie van je gewas zien, dan vul je aan met plantfeedbacksystemen.

01

Waarom sensoren in de kas?

De glastuinbouw heeft de afgelopen jaren een grote technologische stap gemaakt, vooral door sensoren in de kas. Met sensoren volg je de groeiomstandigheden van je gewas nauwkeurig, en kun je ze verbeteren. Welke sensor je nodig hebt, hangt af van wat je wilt bereiken.

02

PAR-sensor

De PAR-sensor meet hoeveel licht er beschikbaar is voor fotosynthese. PAR staat voor photosynthetically active radiation: het licht tussen 400 en 700 nanometer, ongeveer het deel dat wij ook met het blote oog zien en dat planten gebruiken voor fotosynthese.

Installatie

Monteer de sensor op een stevige constructie en zorg dat hij waterpas staat. Maak hem regelmatig schoon, anders meet hij te weinig licht.

Wat doe je met de data?

Je krijgt een beeld van de lichtverdeling in je kas. Te weinig licht geeft zwakke groei, te veel licht kost energie en kan je gewas schaden. Met PAR-data:

  • beslis je wanneer je bijbelicht;
  • stem je de lichtintensiteit af op de groeifase;
  • gebruik je je ledbelichting efficiënter.

Tel je het licht over de dag op, dan krijg je de DLI.

03

T/RV-sensor

De T/RV-sensor meet de luchttemperatuur in graden Celsius en de relatieve luchtvochtigheid: hoeveel waterdamp er in de lucht zit, vergeleken met hoeveel er bij die temperatuur maximaal in kan.

Installatie

Hang de sensor in het gewas, op de hoogte die je wilt meten. Dieper in het gewas meet je vaak een ander klimaat dan bij de koppen. Met één sensor kies je het midden van de kas of afdeling, met meerdere sensoren verdeel je ze over de kas.

Wat doe je met de data?

Temperatuur bepaalt hoe snel processen in de plant verlopen. Is het te warm, dan verbruikt de plant meer suikers voor onderhoud en blijft er minder over voor groei. Is het te koud, dan vertraagt de groei. De luchtvochtigheid bepaalt hoeveel je gewas verdampt: te vochtig vergroot de kans op schimmels, te droog kan de plant laten uitdrogen. Met T/RV-data:

  • bereken je de VPD, het vochtdeficit, de absolute luchtvochtigheid en het dauwpunt;
  • regel je het kasklimaat nauwkeuriger;
  • verwarm en ventileer je efficiënter;
  • verklein je de kans op ziektes.

Hoe je de VPD bij je gewas leest, staat in VPD in de kas.

04

Netto-stralingsmeter

De netto-stralingsmeter meet de balans tussen de straling die je kas binnenkomt en de straling die eruit gaat. Het gaat om licht en om infraroodstraling (warmte). Zo zie je het verschil tussen wat er binnenkomt, van de zon of je belichting, en wat het gewas en de kas weer uitstralen.

Installatie

Hang de meter boven het bladerdek en zet hem waterpas. Veel meters hebben daar een ingebouwde waterpas voor. Ook met een vuilafstotende coating is het verstandig hem regelmatig schoon te maken.

Wat doe je met de data?

Met de netto straling stem je schermen, belichten en verwarmen of koelen af op de energie die je kas binnenkomt en verlaat. Zo:

  • bepaal je wanneer je moet schermen om oververhitting te voorkomen;
  • verbruik je minder energie;
  • regel je het klimaat in je kas nauwkeuriger.

Meer lees je bij de netto-stralingsmeter.

05

Bodemvochtsensor

Een bodemvochtsensor meet hoeveel water er in de bodem of het substraat zit. Zo weet je hoeveel vocht er beschikbaar is voor je gewas.

Installatie

Steek de pinnen van de sensor volledig in de grond of het substraat. Steken ze deels in de lucht, dan meet de sensor niet goed.

Wat doe je met de data?

Je ziet precies wanneer en hoeveel water je planten nodig hebben. Te veel vocht vergroot de kans op wortelrot en andere ziektes. Met bodemvochtdata:

  • geef je water alleen waar en wanneer het nodig is;
  • verbruik je minder water;
  • houd je het wortelstelsel gezond;
  • spoel je minder meststoffen uit.

Meer lees je bij de bodemsensor.

06

CO₂-sensor

Een CO₂-sensor meet de concentratie koolstofdioxide in de kaslucht. CO₂ is een grondstof voor fotosynthese: de plant zet het om in suikers voor groei en ontwikkeling.

Installatie

Hang de sensor op de hoogte van de koppen van de planten. Met één sensor kies je een centrale plek in de kas, met meerdere sensoren verdeel je ze gelijkmatig. Blijf uit de buurt van de plekken waar CO₂ wordt gedoseerd: daar meet je een te hoge waarde.

Wat doe je met de data?

Je ziet wanneer je CO₂ moet bijdoseren. Is de CO₂ te laag, dan mis je groei en neemt bij de meeste kasgewassen de fotorespiratie toe. Met CO₂-data:

  • doseer je CO₂ nauwkeuriger;
  • doseer je alleen als de plant het ook gebruikt;
  • houd je de luchtkwaliteit in de gaten, ook voor je medewerkers.

Meer lees je bij de CO₂-sensor.

07

Welke sensor kies je?

Begin bij wat je wilt verbeteren. Dit overzicht helpt je kiezen.

De vijf meest gebruikte sensoren in de glastuinbouw en waarvoor je ze gebruikt.
SensorWat hij meetJe gebruikt hem voor
PAR-sensorLicht voor fotosynthese (400 tot 700 nm)Belichting, schermen, DLI
T/RV-sensorTemperatuur en relatieve luchtvochtigheidKlimaat, VPD, dauwpunt, ziektes
Netto-stralingsmeterBalans tussen inkomende en uitgaande stralingEnergie, schermen, oververhitting
BodemvochtsensorWater in de bodem of het substraatWatergift, wortelgezondheid
CO₂-sensorCO₂-concentratie in de kasluchtCO₂-dosering

Veelgestelde vragen

Welke sensoren heb je nodig in een kas?

Dat hangt af van wat je wilt verbeteren. De basis is een PAR-sensor voor licht en een T/RV-sensor voor temperatuur en luchtvochtigheid. Voor energie voeg je een netto-stralingsmeter toe, voor water een bodemvochtsensor en voor CO₂-dosering een CO₂-sensor.

Waar hang je sensoren in de kas?

Op een plek die representatief is voor de meeste planten: in het gewas, niet langs een pad, niet bij metaal en niet in direct zonlicht. Met één sensor kies je het midden van de kas of afdeling, met meerdere sensoren verdeel je ze. Een PAR-sensor en netto-stralingsmeter hang je waterpas boven het gewas.

Wat is het verschil tussen een klimaatsensor en een plantsensor?

Een klimaatsensor meet de omgeving: licht, temperatuur, luchtvochtigheid of CO₂. Een plantsensor meet de reactie van het gewas, zoals de fotosynthese-efficiëntie of de sapstroom. Samen zie je wat je aanbiedt en wat je gewas ermee doet.

Whitepaper

Zo herken je onzichtbare plantstress

Telers die sturen op data, behalen betere opbrengsten én besparen kosten.
  • Voorbeeldcases uit de praktijk van onzichtbare plantstress
  • Welke vormen van plantstress er zijn
  • Welke stresssignalen je mist
  • Wat de gevolgen zijn en hoe je stress voorkomt
Download de whitepaper
Ilona Verveer

Ilona Verveer

Marketing Manager

Vaktechnisch gecontroleerd

Benieuwd geworden?

Benieuwd naar wat Ledgnd voor jou kan betekenen? Laat dan je telefoonnummer achter – nemen wij zo snel mogelijk contact met je op voor een vrijblijvend informatie gesprek.