Welke plantfeedbacksystemen zijn er? Vier sensoren vergeleken
De glastuinbouw verschuift van een kas die stuurt op klimaat naar een kas die stuurt op de plant. Daarvoor heb je plantfeedbacksystemen nodig: sensoren die niet de lucht meten, maar de reactie van je gewas.
In dit artikel zetten we vier plantfeedbacksystemen naast elkaar: wat ze meten, hoe ze werken en wanneer je welke kiest. Zo maak je de stap van registreren naar begrijpen, en uiteindelijk naar beter sturen.
In het kort
- Plantfeedbacksystemen meten de reactie van je gewas, niet het klimaat.
- Fluorescentie (CF2GO, Sendot) laat zien hoe goed je gewas licht benut.
- Sapstroom en stamdiameter (2Grow) laten de waterhuishouding en groei zien.
- Een biosensor (Vivent) meet elektrische signalen in de plant.
01
Wat zijn plantfeedbacksystemen?
Lange tijd keken we vooral naar omgevingsfactoren zoals temperatuur, licht en CO₂. Nu verschuift de aandacht naar hoe je gewas daarop reageert. Plantfeedbacksystemen laten zien wat er in de plant gebeurt: hoe de fotosynthese loopt, hoe de waterhuishouding is, of de plant signalen van stress geeft. Dat is de kern van de stap van klimaat naar gewas.
Het verschil
Een hoge PAR zegt weinig als je gewas het licht niet benut.
Een klimaatsensor vertelt je wat je aanbiedt. Een plantfeedbacksysteem vertelt je wat je gewas ermee doet.
02
CF2GO van PhenoVation
De CF2GO is een contactloze sensor van PhenoVation die de fotosynthese-efficiëntie meet. Hij stuurt korte, blauwe lichtflitsen naar het gewas en vangt de chlorofylfluorescentie op die terugkomt. Hij meet tot 100 cm boven het gewas.
Naast de Fv/Fm (de maximale fotosynthese-efficiëntie) meet hij de NPQ: hoeveel overtollige lichtenergie de plant als warmte afvoert. Met de Fv/Fm en de PAR bereken je in MyLedgnd de lichtafwijking. Ook meet hij de TFm, volgens PhenoVation een vroeg signaal van stress. Hoe je die waarden leest, staat uitgebreid in het artikel over de CF2GO sensor.
03
Fotosynthese-efficiëntiesensor van Sendot
De sensor van Sendot meet de fotosynthese-efficiëntie op één blad. Een glasvezelkabel wordt direct op het blad bevestigd. De sensor stuurt korte lichtimpulsen naar het blad, meet de fluorescentie die terugkomt en bepaalt daaruit de fotosynthese-efficiëntie.
Combineer je hem met een PAR-sensor, dan zie je of het licht dat op het blad valt ook echt wordt benut. Zo reageer je snel op stress door bijvoorbeeld te veel licht. Hoe dat er in de praktijk uitziet, zie je in de case over fotosynthese-efficiëntie bij tomaat, gemeten met deze sensor.
04
Sapstroom- en stamdiametersensoren van 2Grow
2Grow heeft twee sensoren die meten hoe de plant water transporteert en hoe de stengel zich gedraagt. Ze worden direct op de stengel bevestigd.
Sapstroomsensor
De sapstroomsensor laat zien hoeveel water er door de stengel stroomt. Dat zegt iets over de verdamping en de activiteit van de wortel. Hij werkt met het warmtebalansprincipe: een verwarmingselement rond de stengel meet hoeveel warmte het sap meeneemt.
Stamdiametersensor
De stamdiametersensor meet hele kleine veranderingen in de dikte van de stengel. Daarin zie je de waterbalans terug (krimp en herstel) en de groei. Het geeft ook een indruk of de plant meer vegetatief of generatief groeit, en wanneer hij het moeilijk had.
05
Biosensor van Vivent
De biosensor van Vivent meet elektrische signalen in de plant, ook wel biopotentialen genoemd. Twee elektroden op de plant registreren kleine spanningsverschillen tussen plantcellen. Die signalen veranderen als de plant reageert op bijvoorbeeld een lichtwisseling, een watergift of een andere voedingsoplossing.
Vivent vertaalt het ritme van die signalen met eigen modellen naar specifieke stresssignalen, zoals een tekort aan water of aan een voedingselement. Let erop dat dit een modeluitkomst is, geen directe meting.
06
Welk plantfeedbacksysteem past bij jouw kas?
Geen enkel systeem is in alles beter. Welk systeem past, hangt af van je vraag.
| Systeem | Wat het meet | Hoe | Contact met de plant |
|---|---|---|---|
| CF2GO (PhenoVation) | Fotosynthese-efficiëntie, NPQ, TFm | Chlorofylfluorescentie na blauwe lichtflitsen | Nee, tot 100 cm boven het gewas |
| Fotosynthese-efficiëntiesensor (Sendot) | Fotosynthese-efficiëntie op één blad | Chlorofylfluorescentie via glasvezel | Ja, op het blad |
| Sapstroom- en stamdiametersensor (2Grow) | Watertransport, stengeldikte | Warmtebalans, precisiemeting van de stengel | Ja, om de stengel |
| Biosensor (Vivent) | Elektrische signalen in de plant | Twee elektroden, vertaald met modellen | Ja, elektroden op de plant |
Wil je weten hoe goed je gewas licht benut?
Kies een fluorescentiesensor. De CF2GO meet contactloos over een groter oppervlak, de Sendot heel precies op één blad. Met de fotosynthese prestatie index (PPI) zie je dat per dag samengevat.
Wil je de waterhuishouding volgen?
Kies sapstroom en stamdiameter. Die laten zien of de wortel de verdamping bijhoudt. Combineer ze met de VPD in de kas, dan zie je ook hoe hard de lucht aan het blad trekt.
Wil je vroege signalen van stress?
Elk systeem geeft op zijn eigen manier vroege signalen. Het sterkst is een combinatie, naast je klimaatdata. Zo herken je plantstress voordat je hem ziet, en sluit je de feedback loop tussen meten en sturen.
Alle vier de systemen komen samen in MyLedgnd, naast je klimaat- en lichtdata. Bekijk welke systemen we koppelen, of lees welke sensoren in de glastuinbouw het meest gebruikt worden.
Veelgestelde vragen
Wat is een plantfeedbacksysteem?
Een sensor of systeem dat de reactie van de plant meet in plaats van het klimaat eromheen. Denk aan fotosynthese-efficiëntie, sapstroom, stengeldikte of elektrische signalen in de plant. Zo zie je niet alleen wat je de plant aanbiedt, maar ook wat hij ermee doet.
Wat is het verschil tussen de CF2GO en de Sendot-sensor?
Beide meten de fotosynthese-efficiëntie via chlorofylfluorescentie. De CF2GO doet dat contactloos, tot 100 cm boven het gewas, over een groter oppervlak. De Sendot-sensor zit met een glasvezel op één blad en meet daar heel precies. Bij een bladsensor kies je het blad met zorg.
Kan ik meerdere plantfeedbacksystemen combineren?
Ja, en dat is vaak het sterkst. Fluorescentie laat zien hoe het blad licht benut, sapstroom en stamdiameter hoe het water loopt. Samen met je klimaatdata zie je dan beter waar een probleem vandaan komt. In MyLedgnd komen ze samen in één beeld.
Zo herken je onzichtbare plantstress
- Voorbeeldcases uit de praktijk van onzichtbare plantstress
- Welke vormen van plantstress er zijn
- Welke stresssignalen je mist
- Wat de gevolgen zijn en hoe je stress voorkomt
Jorn Boone
Marketing Expert
Vaktechnisch gecontroleerd
Ledgnd x HortiSoccer WK-pool 2026 brengt de tuinbouw samen
et de lancering van de vernieuwde Ledgnd x HortiSoccer WK-pool 2026 krijgen medewerkers de kans om tegen elkaar op te nemen tijdens het WK. Uiteraard is ook weer een nieuwe editie van de traditionele…
GreenTech Amsterdam 2026
Van 9 tot en met 11 juni 2026 staat RAI Amsterdam in het teken van GreenTech, dé internationale beurs voor de tuinbouwsector. Professionals wereldwijd komen samen om kennis te delen en de nieuwste ont…
Verslag HortiContact 2026
HortiContact 2026 in Evenementenhal Gorinchem bood opnieuw een ontmoetingsplek voor de Nederlandse glastuinbouwsector. Ledgnd kijkt terug op twee succesvolle beursdagen, waarin veel gesprekken werden…
Lees verder
Fotosynthese prestatie score (PPI): Wat betekent dat?
Vraag een kweker naar zijn best presterende dag en hij zal waarschijnlijk een zonnige dag beschrijven. Toch kan je gewas op een donkere dag beter presteren dan je verwacht. Dat er minder licht beschik…
Ledgnd x HortiSoccer WK-pool 2026 brengt de tuinbouw samen
et de lancering van de vernieuwde Ledgnd x HortiSoccer WK-pool 2026 krijgen medewerkers de kans om tegen elkaar op te nemen tijdens het WK. Uiteraard is ook weer een nieuwe editie van de traditionele…
GreenTech Amsterdam 2026
Van 9 tot en met 11 juni 2026 staat RAI Amsterdam in het teken van GreenTech, dé internationale beurs voor de tuinbouwsector. Professionals wereldwijd komen samen om kennis te delen en de nieuwste ont…
Benieuwd geworden?
Benieuwd naar wat Ledgnd voor jou kan betekenen? Laat dan je telefoonnummer achter – nemen wij zo snel mogelijk contact met je op voor een vrijblijvend informatie gesprek.


